ปะเก็นหน้าแปลน (Flange Gasket) คืออะไร เลือกยังไงไม่ให้รั่ว

ปะเก็นหน้าแปลนเป็นชิ้นส่วนเล็ก ๆ ที่มักถูกมองข้าม แต่เป็นตัวตัดสินว่าจุดต่อหน้าแปลนจะรั่วซึมหรือไม่ เลือกวัสดุหรือขนาดผิดเพียงจุดเดียว อาจทำให้ของไหลรั่ว งานหยุดชะงัก หรือต้องเปลี่ยนบ่อยเกินจำเป็น บทความนี้สรุปวิธีเลือกให้ครบในที่เดียว

ปะเก็นหน้าแปลนคืออะไร ทำหน้าที่อะไร

ปะเก็น (Gasket) คือแผ่นวัสดุที่ประกบไว้ระหว่างหน้าแปลนสองข้างของท่อหรืออุปกรณ์ เมื่อขันสลักยึดหน้าแปลนเข้าด้วยกัน ปะเก็นจะถูกบีบอัดจนแนบสนิทกับผิวหน้าแปลนทั้งสองด้าน ทำหน้าที่กันการรั่วซึมของของไหลหรือแก๊สที่ไหลอยู่ภายในท่อ

เลือกวัสดุปะเก็นยังไง: EPDM vs NBR vs PTFE

หลักการเลือกวัสดุปะเก็นเหมือนกับการเลือกซีลวาล์ว เพราะสัมผัสของไหลโดยตรงเช่นกัน:

🔗 อ่านละเอียด: เลือกวัสดุซีลวาล์ว EPDM vs NBR vs PTFE แบบไหนเหมาะกับงาน

เลือกความหนาและแบบรู

• ความหนา 3 มม. — เหมาะงานแรงดันทั่วไป ใช้กันแพร่หลายที่สุด
• ความหนา 5 มม. — เหมาะงานที่ต้องการซีลหนาแน่นขึ้น หรือหน้าแปลนที่ผิวไม่เรียบสนิท
• แบบเจาะรู — มีรูสลักตรงกับตำแหน่งรูของหน้าแปลน ใช้งานทั่วไป
• แบบไม่เจาะรู — สำหรับกรณีที่ต้องตัดปะเก็นให้พอดีกับหน้างานเอง

อย่าลืมเช็กมาตรฐานหน้าแปลนให้ตรงกัน

ปะเก็นต้องเลือกให้ตรงกับมาตรฐานหน้าแปลนที่ใช้งานจริง (JIS10K, ANSI150P, PN10/16) เพราะแต่ละมาตรฐานมีขนาดวงรูสลักต่างกัน ถ้าเลือกไม่ตรงมาตรฐาน รูสลักจะไม่ตรงกันและติดตั้งไม่ได้

🔗 อ่านเพิ่ม: มาตรฐานหน้าแปลน JIS10K, ANSI150, PN10/16 ต่างกันยังไง

สรุป

เลือกปะเก็นหน้าแปลนให้ถูกต้อง ต้องดูให้ครบ 3 อย่าง: วัสดุ (ตามชนิดของไหล/อุณหภูมิ), ความหนา (ตามแรงดัน/สภาพผิวหน้าแปลน), และมาตรฐานหน้าแปลน (ให้รูสลักตรงกัน) — ขาดข้อใดข้อหนึ่งอาจทำให้รั่วซึมหรือติดตั้งไม่ได้